Blog

Cel ogólny: uczestnik zna podstawowe zasady efektywnego zaprezentowania się na rozmowie kwalifikacyjnej.

1h	I część teoretyczna
0,5h przerwa	II część poczęstunek (kawa, ciastko) + możliwość konsultacji
1,5h	III część praktyka + ewaluacja

Łącznie 3 godziny.

możliwość opuszczenia kursu po godzinie 15:00 (w wyjątkowych sytuacjach, jak dzieci w przedszkolu, czy inne kataklizmy naturalne, takie jak np. głodny mąż).

I część – Teoria 45minut + wzór rozmowy kwalifikacyjnej (15 minut)

Nawiązanie relacji z grupą (2minuty).

„Wyobraź sobie, że właśnie otrzymałeś zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną. Jaka jest twoja reakcja? Czujesz się szczęśliwy, podekscytowany i nie możesz się doczekać tego dnia? Czy jesteś raczej przerażony, przygotowany na najgorsze i ogarnięty poczuciem nadchodzącej klęski?”

Chwila na reakcje uczestników. W przypadku jej braku, na pytanie odpowiadamy sobie sami:

„Rozmowa kwalifikacyjna często postrzegana jest jako przeszkoda w uzyskaniu danej pracy. Niesłusznie, ponieważ niezależnie od celu, jaki chcemy osiągnąć, taka rozmowa jest doskonałym polem do popisu. Dlaczego? Ponieważ w większości przypadków to ty jesteś w stanie ukształtować opinię rozmówcy na swój temat. Sam podejmujesz decyzję co do tego, jak się ubierzesz na spotkanie, w jaki sposób będziesz odpowiadał na pytania. Jest wiele rzeczy, które mogą sprawić, że pracodawca uwierzy w to, że to ty jesteś idealnym kandydatem na stanowisko, które oferuje.”

Omówienie tego, czym jest rozmowa kwalifikacyjna (3 minuty).

Cel: Uczestnik posiada prawidłowe, zgodne z rzeczywistością i wolne od uprzedzeń pojęcie rozmowy kwalifikacyjnej.

„Powodem tego, że ktoś zaprosił cię na rozmowę kwalifikacyjną jest to, że chce się dowiedzieć o tobie czegoś więcej, zanim cię zatrudni. Celem rozmowy nie jest zadawanie podchwytliwych pytań, czy dogłębne analizowanie twojej przeszłości zawodowej, tego pracodawca dowie się chociażby z twojego, skonstruowanego wczoraj, CV. Właściwie to uczestniczysz w rozmowie kwalifikacyjnej dlatego, że twoje CV zainteresowało pracodawcę.”

• typy rozmów kwalifikacyjnych
  • rozmowa przed komisją
  • inne metody oceny
• przebieg rozmowy kwalifikacyjnej

Planowanie i przygotowanie (15 minut).

Cel: Uczestnik wie, w jaki sposób może przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej.

„W dzisiejszych czasach otrzymanie pracy jest kwestią nie tylko odpowiednich kwalifikacji, lecz także umiejętności sprzedania własnej osoby podczas rozmowy kwalifikacyjnej”

• przygotowanie się do pracy w danej firmie (załącznik)
• przemyślenie oferty
• prawdopodobny zakres zadawanych pytań (załącznik)

Wywieranie dobrego wrażenia (25 minut).

Cel: Uczestnik ma świadomość, jaki wpływ na ocenę jego osoby wywiera postawa, ubiór i zachowanie.

• znaczenie autoprezentacji
• wywieranie korzystnego pierwszego wrażenia
• wygląd zewnętrzny
  • kolorystyka i styl
  • dodatki
  • fryzura
  • makijaż
• sposób bycia
  • kontakt wzrokowy
  • postawa
  • gestykulacja
• pewność siebie
• pozytywne nastawienie
• jak dotrzeć na czas
  • zaplanuj i przećwicz wcześniej dojazd, nie spóźnij się
• sposób mówienia
• panowanie nad stresem
  • ćwiczenia rozluźniające

Zapoznanie się z arkuszem wzoru rozmowy kwalifikacyjnej (w załączniku), możliwość wypełnienia arkusza (15 minut).

Część II – konsultacja, poczęstunek (30 minut).

Uczestnicy pracują indywidualnie nad otrzymanym arkuszem, może im to zająć więcej niż 15 minut, nie muszą odpowiadać na wszystkie pytania.

Gdy skończą, mogą skorzystać z poczęstunku i herbaty, do których dostęp znajdzie się w tej samej sali. Osoba prowadząca szkolenie pozostaje przez 1 godzinę do dyspozycji. Każdy uczestnik kursu może skonsultować z nim swój arkusz

Część III – praktyka + ewaluacja (90minut).

Cel: Ewaluacja zajęć.

Cel: Uczestnik poznaje praktyczną stronę rozmowy kwalifikacyjnej pod okiem instruktora. Poznaje błędy swoje i innych uczestników, uczy się, jak do nich nie dopuszczać. Słuchając innych poznaje interesujące, gotowe odpowiedzi na typowe pytania na rozmowie kwalifikacyjnej.

Każdy z uczestników szkolenia powinien wziąć udział w krótkiej, symulowanej rozmowie kwalifikacyjnej z prowadzącym szkolenie.

Rozmowa odbywa się w tej samej sali, w której znajduje się reszta grupy, aby wywołać u uczestnika dyskomfort i uczucie stresu oraz aby każdy mógł uczyć się od siebie nawzajem.

Rozmowa przebiega według następującego scenariusza (6 minut na osobę):

1.  Zabranie od uczestnika jego arkusza z prośbą o wyjście z sali, odczekanie 10 sekund, a następnie wejście.
2. Wejście uczestnika, przywitanie się.
   Osoba prowadząca szkolenie wskazuje na pozostałą część grupy i zaznacza, że oni również będą przysługiwać się odpowiedzią na pytania i również mają prawo zadawać pytania.
3. Wybór z arkusza kilku (1-3) ciekawych pytań, na które podejrzewa się, że uczestnik odpowie interesująco i wyczerpująco, oraz 1 pytania trudnego, stanowiącego wyzwanie dla uczestnika.
4. Podziękowanie, omówienie rozmowy, silnych stron uczestnika, błędów wraz z propozycją pracy i rozwoju. Prośba o pozostanie na sali.

Uczestnik śpieszący się może opuścić salę szybciej. Jednak ważna dla utrzymania atmosfery napięcia jest widownia. Należy zaznaczyć rolę ćwiczenia nie tylko dla osoby prowadzącej aktualnie rozmowę kwalifikacyjną, ale także dla pozostałych uczestników ćwiczenia.

Załącznik: rozmowa kwalifikacyjna w pigułce

1. Firma:

Zasięgnij informacji o firmie, w której odbędziesz rozmowę kwalifikacyjną.

Ta firma może być również twoją firmą, twoim miejscem pracy. Uczciwe jest, że chcesz poznać ją bliżej, przecież na rozmowie kwalifikacyjnej chcą poznać ciebie.,

Skorzystaj z Internetu, odwiedź placówkę osobiście i dowiedz się następujących rzeczy:

• czym zajmuje się dana firma
• jakie są cele działalności danej firmy, jej zasady i misja
• jeśli jest to firma sektora prywatnego, w jaki sposób funkcjonuje, kim są jej główni konkurenci
• jeśli jest to organ sektora publicznego, jaka jest jego pozycja z punktu widzenia organów finansowania i decydentów politycznych
• w jaki sposób można określić ten typ organizacji
• jakie byłyby twoje odczucia, gdybyś współpracować z tą firmą

Jeśli masz jakieś wątpliwości, czy pytania, rozważ, czy możesz je przedstawić podczas rozmowy kwalifikacyjnej.

2. Ty

a) Twoje kwalifikacje i umiejętności

Bądź profesjonalny!

Przejrzyj jeszcze raz swoje CV. Upewnij się, że dokładnie pamiętasz przebieg swojej dotychczasowej kariery, wszystkich odbytych kursów.

Swoje CV musisz potrafić recytować przez sen! Pamiętaj, że pracodawca także zna twoje CV.

Jeśli pracodawca pyta się, np. o ukończone przez ciebie kursy, zacznij od tych najbardziej istotnych. Pracodawca chce dowiedzieć się, czego nauczyłeś się na tych kursach. Opowiedz o tym, o ich przebiegu, o zdanych egzaminach, które z zajęć uważałeś za najbardziej rozwijające i dlaczego.

b) Twoje wcześniejsze doświadczenie zawodowe

Miej w pamięci miejsca wcześniejszego zatrudnienia. Przedstaw pracodawcy swoje najważniejsze obowiązki.

Twoje umiejętności związane z określoną dziedziną zawodową oznaczają, że nie będziesz wymagał szkolenia, aby wykonać te same obowiązki w kolejnej pracy.

c) Twój charakter i osobowość

Jeżeli jesteś osobą, która dopasuje się do firmy i będzie z przyjemnością wykonywać swoją pracę, możesz bez trudu zostać przeszkolony i nadrobić w ten sposób brak umiejętności lub wykształcenia.

Przykładowe pytania:

• Co może Pan/Pani powiedzieć o swoim wykształceniu?
• Czy któryś z elementów studiów szczególnie przypadł Panu/Pani do gustu?
• Czy może Pani opisać jakiś projekt, nad którym pracowała Pani w trakcie nauki w szkole lub w czasie studiów?
• Czy ma Pani jakieś doświadczenie zawodowe?
• Czy może Pani powiedzieć mi coś na temat swojej poprzedniej pracy?
• Dlaczego zdecydowała się Pani porzucić poprzednią pracę?
• Co uznaje Pani za swoje największe osiągnięcie zawodowe?
• Czy może Pani opisać jakąś trudną sytuację, której musiała Pani stawić czoło?
• Jakie są Pani hobby lub zainteresowania?
• Jakie są Pani zalety?
• Jakie są Pani wady?
• Z czego jest Pani najbardziej dumna?
• Jak wyobraża sobie Pani swoje życie zawodowe za pięć lat?
• Dlaczego spośród wszystkich kandydatów mamy wybrać właśnie Panią?
• Co oznacza dla Pani pojęcie równych szans?
• Co nowego może Pani wnieść w naszą organizację?
• W jakich sytuacjach unika Pan/Pani ryzyka?
• Jak bardzo jest Pan/Pani ambitna?
• Co tak naprawdę sprawia, że rano chce się Pani wstać i iść do pracy?

Bibliografia:

• Nazwisko, X., Nazwisko, X. Y. (rok). Tytuł książki. Miejsce wydania: Wydawnictwo.
• Corfield R. (2004). Rozmowa kwalifikacyjna. – Gliwice: Wydaw. Helion.
• Langdon, K., Cartwright N. (2007). Rozmowa kwalifikacyjna: jak zdobyć wymarzoną pracę. Poznań : Dom Wydawniczy Rebis.

Czas trwania warsztatów – około 45 minut.

1 ) Przedstawienie się, opisywanie tematyki zajęć i (stworzenie kontraktu z uczniami?)

2) Stworzenie na tablicy tabelki i prośba do uczniów o jej uzupełnienie

Zalety Internetu (pozytywne zjawiska/sytuacje związane z korzystaniem z Internetu)	Popularne strony internetowe (najczęściej odwiedzane przez uczniów)	Wady Internetu (negatywne zjawiska/sytuacje związane z korzystaniem z Internetu)

3) Dyskusja z uczniami na temat zalet i wad Internetu/ pytania jak często uczniowie korzystają z Internetu/ dyskusja o stronach jakie uczniowie najczęściej odwiedzają

4) Podział klasy na cztery grupy, rozdanie mazaków/kredek/brystoli i prośba do dwóch grup o narysowanie plakatów zachęcających do korzystania z Internetu i mówiących o jego pozytywnych stronach oraz do dwóch grup o stworzenie plakatów odradzających korzystania z Internetu i mówiących o jego negatywnych stronach, zagrożeniach. Prezentacja i omówienie plakatów

Czas wykonania: 25 minut

Gry bez prądu jako alternatywa dla czasu spędzonego przy komputerze.

Wymagane przygotowanie sali:

• 1 ławka pojedyncza z dostawionymi 6 krzesełkami
• 2 połączone ze sobą ławki, tak aby łącznie stworzyły stół w kształcie zbliżonym do kwadratu
  odpowiednia liczba krzesełek dostosowana do liczby graczy (2-20)
• Wolne miejsce na podłodze o powierzchni co najmniej 3 x 3m

Ławki można ułożyć w wymagany sposób przed rozpoczęciem warsztatów. Grający przy stołach przynoszą ze sobą krzesełka, na których do tej pory siedzieli w czasie warsztatów, grający na podłodze w „Twistera” przygotowują wolną przestrzeń, zanoszą niepotrzebne krzesła pod ścianę.

Wstęp – zapowiedź, co się wydarzy w tej części warsztatów:

Chciałbym was teraz zaprosić do gry. Wszyscy zagramy w gry towarzyskie, sprawdzimy, czy można interesująco spędzić czas ze znajomymi, bawić się, bez komputera i Internetu.

Krótko, dlaczego długie spędzanie czasu przed komputerem jest nieodpowiednie, dlaczego gry bez prądu stanowią ciekawą alternatywę.

Badania wykazały, że dłuższe korzystanie z Internetu wśród nastolatków wpływa na częstość i jakość kontaktów społecznych w świecie realnym (Sanders, Field, Diego i Kaplan, 2000, za Błachnio, 2007). Ważne jest, aby budować zadowalające związki, relacje poza światem wirtualnym. Ważne także jest, by się bawić. Zabawa, frajda, humor w życiu codziennym pozwala zredukować stres, przemienić go w pozytywną, mobilizującą formę. Osoby lubiące zabawę, pełni humoru czują się także mniej samotni i mniej depresyjni (Düşünceli, 2011). Zabawa i humor poprawiają również koncentrację i polepszają możliwości zapamiętywania, zwłaszcza, gdy jest on szybką odskocznią, krótką przerwą od nauki.

Gry bez prądu łączą w jedno kontakt z przyjaciółmi w świecie rzeczywistym i świetną zabawę. Jest to doskonały pomysł na spędzenie czasu na długiej przerwie w szkole. Gra z przyjaciółmi odstresuje cię i napełni nową energią. Chciałbym, abyście teraz się o tym przekonali.

Podział graczy:

• Kolejno zostaną zaprezentowane trzy gry towarzyskie (można wykorzystać inne gry):
  • Nie blefuj! (6 graczy)
  • Twister (2-4 graczy)
  • Prawo Dżungli (2-20 graczy)
• Uczestników warsztatów zgłaszają się do poszczególnych gier. W przypadku trudności, chętni zostają wytypowani
• Objaśnienie zasad i gra (około 20 minut)
• Prośba, aby po rozgrywce każda z grup opowiedziała pozostałym o grze i podzieliła się wrażeniami (do 5 minut).

Czas wykonania: 25 minut

Bibliografia:

Błachnio, A. (2007). Przegląd wybranych badań nad wpływem Internetu na dobrostan psychiczny i kontakty społeczne użytkowników. Psychologia Społeczna 2007 tom 2 3–4 (5) 225–233

Düşünceli, B. (2011). The Effect of Humor Styles on Psychopathology: Examination with Structural Equation Model. International Journal of Academic Research Vol. 3. No. 5. September, 2011, II Part

Komputer wydaje się być jednym z największych  wynalazków XX wieku, którego walorów nie sposób jest przecenić. Obecnie dzieci i młodzież żyją w świecie coraz szybciej rozwijających się massmediów. Dziś trudno wyobrazić sobie dzieciństwo bez telewizji, komputera czy Internetu. Zakres oraz relacje zachodzące między nimi, kształtują osobowość dziecka. Pojawia się także coraz więcej przesłanek zwracających uwagę na zagrożenia wynikające z niezdrowego korzystania z komputera i Internetu. Ważne jest, aby zrozumieć,
że wpływ komputera i Internetu na rozwój dzieci i młodzieży ma charakter wieloaspektowy.
Wpływa na społeczny, moralny, a także fizyczny oraz psychiczny rozwój dzieci i młodzieży.

Zachęcam do zapoznania się ze scenariuszem warsztatów Internet jako zagrożenie i dobrodziejstwo, gdzie aktywizujemy uczestników i pokazujemy jak można spędzić wolny czas bez Internetu.

Pozytywne skutki korzystania z komputera i Internetu przez dzieci oraz młodzież

Możliwość korzystania z komputera oraz Internetu mogą oferować wiele dobrego młodzieży i rodzicom.

Odpowiednio wykorzystywany Internet ma wpływ na  rozwój społeczny młodzieży. W sensie społecznym Internet to środek komunikacyjny, narzędzie, z którego korzysta człowiek i które może współtworzyć (Błachnio, 2007). W sieci znajduje się wiele portali umożliwiających rozwój kontaktów, wymianę doświadczeń, opowieści i zdjęć. Młodzież może dowolnie kontaktować się z osobami mieszkającymi w innym miejscu świata poszerzając przez to umiejętności komunikacyjne i językowe (Aftab, 2003).

Internet ułatwia kontakt z nauczycielami, młodzież pisząc do swoich nauczycieli, gdy
w wysłanej wiadomości musi zachować dyktowany regułami i uprzejmością urzędowy dystans, może poszerzać umiejętność prowadzenia bardziej oficjalnych rozmów.

Internet ułatwia dzielenie się wieloma informacjami i zasobami, koszty i nakład czasu potrzebny do podzielenia się, na przykład zdjęciami, są tak niskie (Hofmokl, 2009), że powstały specjalne aplikacje na smartphony umożliwiające szybkie dzielenie się ze znajomymi zdjęciami, które krótko po obejrzeniu przez odbiorcę znikają bezpowrotnie. Młodzież może wykorzystywać tego typu aplikację, aby zwiększać grono swoich znajomych, dzielić się swoimi przeżyciami, nawet tymi najprostszymi (popularne jest np. wysyłanie zdjęć jedzenia) i otrzymywać błyskawiczną informację zwrotną.

Wpływ Internetu na rozwój intelektualny.

Nie bez znaczenia jest to, że młodzież w Internecie, aby się porozumieć, musi pisać i czytać. Zwłaszcza młodsze dzieci mogą odczuwać duży nacisk ze strony otoczenia, Internetu
i aplikacji z których korzystają, aby doskonalić się w czytaniu i pisaniu. Szkoły czasami przeprowadzają ciekawe eksperymenty poszerzając w placówce i u uczniów dostęp do komputera i Internetu. Eksperyment w jednej ze szkół w Logan w okręgu Baltimore (USA) pokazał, że po umożliwieniu korzystania uczniom z komputera poprawia się ich umiejętność czytania, obecność w szkole i częstość rozwiązywania zadań domowych (Aftab, 2003, s.178). U starszej młodzieży większe znaczenie ma pisanie i czytanie w języku obcym. Duża część Internetu to strony anglojęzyczne, aby móc z nich swobodnie korzystać i wymieniać się doświadczeniami, konieczna jest znajomość języka. Nauka języka przyczynia się natomiast do powiększania możliwości intelektualnych i rozwoju mózgu. Naukowcy porównując wyniki rezonansu magnetycznego mózgów osób intensywnie uczących się języka obcego
z grupą kontrolną, wykazali istotne powiększenie hipokampu i trzech obszarów kory mózgowej. (Mårtenssona i in., 2012). W Internecie możemy znaleźć także wiele portali tematycznych, które można wykorzystać do poszerzania własnej wiedzy. W celu rozwoju wykorzystać można również gry edukacyjne oraz encyklopedie i słowniki, a także kursy językowe (Śmiejek, 2005).

Internet i komputer mogą być pomocne w stymulowaniu rozwoju fizycznego młodzieży.
W sieci dostępna jest ogromna ilość for, stron i filmów poświęconych rozwojowi fizycznemu. Zainteresowani ćwiczeniami mogą bez pomocy drogiego sprzętu i osobistych trenerów ćwiczyć w domu. Uprawianie ćwiczeń fizycznych przyczynia się do zmniejszenia lęku
i depresji, a także do obniżenia ciśnienia krwi (Czapiński, 2004).

Negatywne skutki korzystania z komputera i Internetu przez dzieci oraz młodzież

Korzystanie z komputera i Internetu, jak opisaliśmy to w poprzedniej części umożliwia doskonalenie zdolności intelektualnych, kontakt z innymi i rozwój społeczny, a także
w pewnym sensie rozwój fizyczny. Niestety, nieodpowiednio wykorzystywany komputer
i Internet mogą prowadzić do wielu negatywnych efektów i uzależnień.

Wpływ Internetu na rozwój społeczny:

Młodzież tworząc w Internecie swoje profile, czyli udostępniając w sieci informacje o sobie, swoje dane osobowe, zdjęcia, numery telefonów, narażają się na znalezienie tych danych przez niepowołane osoby (Aftab, 2003). Wyniki badań SAFT wskazują, że młodzież w wieku 13-16 lat ujawnia w Internecie więcej danych o sobie niż młodsze dzieci. Występują także pewne różnice w płci badanych, a tym jakie dane ujawniają: chłopcy częściej udostępniają swoje dane demograficzne, dziewczęta – informacje związane z zainteresowaniami (Staksrud 2005, za: Lewandowska). Może się zdarzyć, że na ich telefon i adres e-mail zaczną kontaktować się reklamodawcy, lub inni ludzie, a kontynuowanie znajomości poza strefą wirtualną może być bardzo niebezpieczne.

Profile mogą stać się celem ataków, może się zdarzyć, że młody człowiek poda komuś hasło do portalu społecznościowego, lub nieostrożnie zapomni poprawnie zakończyć pracę na komputerze znajomego. Osoba trzecia może wtedy zmienić informacje zawarte na jego profilu na kompromitujące.

Jednym z pionierów badania charakteru wpływu korzystania z Internetu na codzienne życie był Robert Kraut, który wraz ze współpracownikami w 1995 roku przeprowadził badania osób, które zaczynały użytkować Internet. Po roku korzystania z sieci zauważono u badanych wzrost poczucia samotności, symptomów depresji i stresów dnia codziennego
(Kraut i in., 1998, za Błachnio, 2007). Współcześnie uważa się, że wpływ ten zmalał, za czym stoi większe obycie się z nowoczesnymi urządzeniami, przez co korzystanie z nich nie powoduje już takiego lęku. Być może internauci uczą się także wybierać w sieci takie treści, które przynoszą im korzyść.

Wykazano także, że dłuższe korzystanie z Internetu wśród nastolatków wpływa na częstość
i jakość kontaktów społecznych w świecie realnym (Sanders, Field, Diego i Kaplan, 2000, za Błachnio, 2007).

Wpływ Internetu na rozwój intelektualny:

Nie wszystkie informacje są zamieszczane w sieci przez specjalistów z danej dziedziny. Może przydarzyć się, że poszerzając swoją wiedzę, młodzież dociera do nieprawidłowych, czy niezweryfikowanych informacji (Śmiejek, 2005).

Internet stanowi pokusę dla dokonania plagiatu. Młodzież szkolna, zamiast poświęcić odpowiednio dużo wysiłku i czasu na samodzielne rozwiązywanie zadań domowych i pisanie wypracowań, może szybko znaleźć w sieci gotowe wypracowanie na dany temat.
W Internecie znajduje się wiele portali nastawionych na przekazywanie swoim użytkownikom gotowych rozwiązań zadań domowych, są strony takie jak, na przykład zadane.pl. W konsekwencji uczeń nie ćwiczy i nie rozwija umiejętności, które miał na uwadze nauczyciel zadając mu do wykonania pracę domową, popełnia także prawne wykroczenie.

Na zubożenie wiedzy i umiejętności przyczynić może się także czytanie zamieszczonych w Internecie streszczeń i opracowań lektur szkolnych, zamiast lektury książki.

Wpływ Internetu na rozwój fizyczny:

Nieodpowiednie korzystanie z komputera może powodować wady postawy, pogorszenie się wzroku, a także dolegliwości reumatologiczne, odrętwienia palców i dłoni, nadmierne pobudzenie objawiające się podwyższonym ciśnieniem krwi, wady postawy, skrzywienia kręgosłupa, początki osteoporozy. Podczas dłuższych sesji korzystania z komputera należy co pewien czas robić przerwy.

Uzależnienie od komputera i Internetu

Do niedawna za najbardziej uzależniające uchodziły narkotyki i alkohol. Teraz do listy groźnych uzależnień dołączył Internet, który wciąga coraz więcej ludzi. Jest równie niebezpieczny. Uzależnienie od Internetu jest zjawiskiem nowym, ale dotyka już miliony ludzi na świecie. Od kilku lat z niepokojem obserwuje się wzrost liczby dzieci i młodzieży prezentujących objawy uzależnienia od gier komputerowych i Internetu. Z tym problemem zgłaszają się rodzice nie tylko gimnazjalistów, ale także dzieci z młodszych lat szkolnych. Najczęściej rodzice opowiadają, że zainteresowanie się dziecka komputerem wzbudzało
w nich zadowolenie i dumę, że potrafi „tak wspaniale” go obsługiwać. Nieumiejętne korzystanie z Internetu może prowadzić do zachowania nałogowego u każdego użytkownika. Ważny staje się zatem program edukacji informatycznej, który uwzględni zalety i wady Internetu, jego wpływ na niebezpieczeństwo wystąpienia zachowania nałogowego.

W pewnym momencie rodzice zauważają, że dziecku czy nastolatkowi trudno obejść się bez komputera albo Internetu, gdy zamiast odrabiać lekcje, uprawiać sport czy rozmawiać
z rodzicami myśli jedynie o tym, by jak najszybciej usiąść do komputera. Jeśli brak dostępu do komputera rodzi u nich rozdrażnienie, a czasem nawet agresję. Uzależnienie od komputera i Internetu jest uzależnieniem psychicznym tzn. osoba uzależniona ma silną potrzebę korzystania z komputera, surfowania po Internecie. Młody człowiek, który wpadł w sidła nałogu najczęściej nie potrafi sam sobie z nim poradzić oraz nie zauważa swojego problemu. Informowany przez innych, że popadł w tarapaty nie przyjmuje tego faktu do wiadomości
a wręcz oskarża bliskie sobie osoby o to, iż go bezpodstawnie pomawiają o to, że jest uzależniony. 

Podstawowe objawy uzależnienia dzieci i młodzieży to: potrzeba bycia w sieci
i nawiązywanie lub kontynuowanie wirtualnych kontaktów towarzyskich, problemy ze skupieniem uwagi, utrata kontaktu z rzeczywistością, niekontrolowane wybuchy irytacji, agresji, brak kontroli w korzystaniu z Internetu, złe samopoczucie w okresach pozbawionych kontaktu z Internetem, kłopoty z utrzymaniem równowagi, kłopoty z łaknieniem, nadmierna potliwość oraz drżenie rąk.

Leczenie uzależnienia

W odróżnieniu od innych uzależnień, w przypadku leczenia uzależnia od Internetu bądź komputera, występuje dodatkowy problem. Osoby z tym uzależnieniem trudno jest bowiem skłonić do spotkania „twarzą w twarz” ze specjalistą, ponieważ są przyzwyczajone do obcowania z ekranem bądź do porozumiewania się za pomocą klawiatury. Decyzja o podjęciu leczenia następuje dopiero wówczas, kiedy osoba zainteresowana zacznie zauważać różnicę między zdrowym a patologicznym korzystaniem z komputera.

W czasie rozmowy z uzależnionym dzieckiem bądź nastolatkiem nie należy skupiać się nie tylko na tym, co dziecko/nastolatek robi na komputerze i ile spędza przy nim czasu, lecz raczej na tym czego nie robi, bo spędza czas przed komputerem. Zwykle uzależnione dzieci/młodzież nie mają żadnych przyjaciół, w którymś momencie odmawiają chodzenia do szkoły lub samodzielnych wyjazdów na wakacje, mają coraz gorsze stopnie w szkole, nie mają żadnych innych zainteresowań i planów na przyszłość, są przygnębione. Dlatego do pracy z problemem nadużywania lub uzależnienia dziecka uważamy za konieczne zaangażowanie całej rodziny i pomóc rodzicom nawiązać na nowo (lub po raz pierwszy) bliską więź z dziećmi poprzez m.in. spędzanie z nimi wolnego czasu.

Osoby uzależnione od Internetu wymagają pomocy psychoterapeutycznej. W Polsce Narodowy Fundusz Zdrowia będzie finansował leczenie odwykowe netoholików. Fundacja Pomocy Osobom Uzależnionym „Karan” tworzy w Ełku ośrodek terapii antyinternetowej. Całodobową pomoc psychologów, psychiatrów i terapeutów znajdzie tu 30 osób do 19. roku życia. Siecioholikami zajmują się też trzy poradnie psychologiczne: dwie w Warszawie i jedna w Gdańsku.

Podsumowanie

Rzeczywistość wirtualna stanowi wielką szansę wspomagania rozwoju ludzkości, ale tworzy także nowe bariery i nierówności. Niesie ze sobą również wiele zagrożeń, zarówno dla jednostki, jak i dla społeczeństwa. Świadomość istnienia tej rzeczywistości i wiedza o jej pozytywnych i negatywnych stronach jest konieczna dla lepszego funkcjonowania dzieci oraz młodzieży. Jeśli chodzi o wpływ mediów na dzieci i młodzież, to można się spotkać z dwoma przeciwstawnymi poglądami. Jedna twierdząca, że Internet i inne nowoczesne media są
w stanie niszczyć istniejące więzi społeczne i pogłębiać dodatkowo np. samotność osób nieśmiałych, odrywając je od realnego świata. Drugi pogląd – pokazujący nowe media jako szkołę kontaktów społecznych, w której można się wiele nauczyć i zdobywać nowe kompetencje. Świadomość tych wpływów jest szczególnie ważna w sytuacji, w której współczesny człowiek, bardzo często zapomina, że warunkiem dobrego zdrowia jest dbałość o własny, wszechstronny rozwój, umiejętność wygospodarowania czasu wolnego przeznaczonego na odpoczynek oraz podtrzymania kontaktów z przyjaciółmi, rówieśnikami i rodziną. O taki prawidłowy rozwój powinni dbać wszyscy rodzice zarówno dzieci, jak i dorastających adolescentów.

Bibliografia

1. Aftab, P. (2003). Internet a dzieci. Uzależnienia i inne niebezpieczeństwa. Warszawa: Wydawnictwo Proszyński i S-ka.
2. Braun-Gałkowska, M., (2001( Media a odbiorca, w: Wychowawca nr 11/107, Kraków.
3. Błachnio, A. (2007). Przegląd wybranych badań nad wpływem Internetu na dobrostan psychiczny i kontakty społeczne użytkowników. Psychologia Społeczna 2007 tom 2 3–4 (5) 225–233
4. Czapiński, J. (2004). Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka (s. 165-204). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
5. Gawkowska Anna „Uzależnienie od związanych z obecnością w Internecie zachowań, czyli popularnie Uzależnienie od Internetu”, http://misieniek.republika.pl/bhp/uzalez.html
6. Hofmokl, J. (2009). Internet jako nowe dobro wspólne. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne
7. Jakubik A. „Zespół uzależnienia od Internetu (ZUI) – Internet Addiction Syndrome (IAS)”, http://www.sudety.it/forum/viewtopic.php?t=175
8. Lewandowska, K. Zagrożenia w Internecie – wiedza i doświadczenia dzieci i ich rodziców. Wyniki badań empirycznych
9. Mårtenssona, J., Erikssonb, J., Bodammerc, N.C., Lindgrena, M., Johanssona, M., Nybergb, L., Lövdéna, M. (2012). Growth of language-related brain areas after foreign language learning. NeuroImage. Volume 63, Issue 1, Pages 240–244
10. Nefalski, A. (1990). Ludzie i komputery. Lublin: Politechnika Lubelska , s. 16 – 17
11. Podgórska, A. Wpływ komputera i Internetu na rozwój dzieci i młodzieży. www.zs1brzechwapila.pl
12. Śmiejek, P.A. (2005). Korzyści i zagrożenia płynące z Internetu
13. Zarycki, T. (2006). Społeczne konsekwencje rozwoju Internetu – rewolucja czy reprodukcja struktur społecznych?. W: „Społeczna Przestrzeń Internetu” pod redakcją D. Batorskiego, M. Marody i A. Nowaka. Warszawa: Wydawnictwo Academica, s. 337-346.
14. Zieliński Jarosław „Uzależnienie od Internetu”, http://www.winter.pl/internet/uzaleznienie.html
15. Żebrowska, M. (1982). Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa: PWN, s.655

Autoprezentacja jest procesem wpływania na odbiór swojego wykreowanego wizerunku, manipulowania wrażeniem, jaki wywieramy na innych. Przeważnie proces ten jest automatyczny. Jednak, gdy cele są dla nas doniosłe, lub sytuacja jest nowa, to zaczynamy świadomie planować nasze działania związane z autoprezentacją. Autoprezentacja pomaga w osiąganiu celów, pozwala budować pożądany obraz własnego Ja. Polega zwykle na strategicznym ujawnianiu pewnych aspektów własnej osoby, a nie na ich fabrykowaniu. Realizuje się ją poprzez niemalże każde zachowanie werbalne jak i niewerbalne. Jest to, np. kontrolowanie informacji o sobie, innych ludziach, poglądach, rezultatach i motywach aktywności, planach i zamierzeniach.

Najczęściej dokonujemy autoprezentacji, gdy myślimy, że jesteśmy w centrum uwagi, gdy staramy się dobrze wypaść w oczach innych oraz gdy, pragniemy osiągnąć swoje cele, a obserwatorzy mają na to wpływ.

Znając już teorię i opierając się na źródłach postaram się umieścić autoprezentację w społeczności internetowej.

Autoprezentacja na czacie

Zarówno sieci społecznościowe jak i czaty pozwalają ich użytkownikom na kreowanie swojej tożsamości. Robią to jednak w różnym zakresie i w odmienny sposób.

Szeroką możliwość wykreowania swojego wizerunku ma użytkownik czatu, jak choćby Discord. Specyfika czatów pozwala na posiadanie wielu tożsamości przypisanych do różnych pseudonimów, które można dowolnie zmieniać. Inni użytkownicy czatu nie znają nas osobiście, zazwyczaj nie mają też możliwości zobaczyć, jak wygląda osoba, z którą rozmawiają. Taka wykreowana tożsamość może być świadomym oszustwem, formą uwolnienia jednostki od ograniczeń społecznie przypisywanych ról, lub zaprezentowaniem swoich różnych jaźni.

Autoprezentacji na czacie użytkownik dokonuje już podczas prezentacji swojego nicka – pseudonimu, który ma za zadanie zainteresować innych użytkowników, aby zechcieli porozmawiać z tą osobą. Haya Bechar-Israeli[1] wykazała w badaniu, że 45% pseudonimów związanych jest bezpośrednio z użytkownikiem, 8% było imionami własnymi, a 6% nawiązywało do bajek. Użytkownicy bardzo rzadko zmieniali swój pseudonim. Wynika z tego, że osoby bardzo często chcą, żeby relacje nawiązywane poprzez czat były możliwie autentyczne. Zachęcają innych do rozmowy prezentując siebie.

Lęk społeczny w Internecie

Autoprezentację utrudniają lęki społeczne i nieśmiałość. Lęk społeczny jest obawą przed nieudaną autoprezentacją, nieśmiałość to natomiast skłonność do odczuwanie niepokoju lub obcości w nowych sytuacjach społecznych oraz w obecności nieznajomych.

Czy w świecie Internetu, spotyka się z tymi zjawiskami? Podejrzewam, że prawie nigdy. Dyskusje obserwowane w komentarzach pod artykułami bywają zażarte, użytkownicy nie mają problemów z wyrażaniem swoich opinii i oceną. Uważam, że Internet w pewien sposób spłaszcza interakcję między nieznajomymi, przez co nieśmiałość nie ma miejsca na to, żeby się ujawnić. Pisząc, nie konfrontujemy się bezpośrednio z innymi osobami, tylko z tekstem, komentarzem, który jest ich dziełem. Anonimowość, z jaką mamy do czynienia na forach, czy przy wpisywaniu komentarzy, minimalizuje lęk społeczny. W przypadku, gdyby ktoś wykonał nieudaną autoprezentację i ośmieszył się, zawsze może porzucić dotychczasowe konto i utworzyć nowe. W komentarzach pod artykułami swoboda jest jeszcze większa, gdyż istnieje możliwość komentowania jako nieznajomy. Sądzę, że użytkownik ma świadomość, że nie musi zbytnio przywiązywać się do tego, co pisze w Internecie. Sprawia to, że jego komentarze są bardziej śmiałe i pozbawione lęku.

Stosowane na czacie graficzne formy komunikacji – emotikony, gify pozwalają wypełnić lukę, jaką tworzy ograniczenie kontaktu między ludźmi do formy pisemnej. Mimo, że nie zawszę można je odbierać w sposób jednoznaczny, to dzięki nim wyrazić można proste emocje w sposób zrozumiały dla drugiego użytkownika, z którym toczy się rozmowa. Według badań[2] ponad 13% wiadomości zawierało emotikony, a blisko 63% stosowanych przez użytkowników czatu emotikon to uśmiechnięte buźki. Może mieć to na celu przybliżenie relacji między dwoma użytkownikami oraz wytworzenie wrażenia, że jest się osobą pozytywną, którą można polubić.

Nauka zdalna i autoprezentacja

Podczas nauki zdalnej można korzystać z różnych narzędzi służących do łączenia się i nauki. Jednymi z najpopularniejszych wykorzystywanych w tym celu są narzędzia od Google, Microsoft Teams i niestety Discord.

Discord powstał jako narzędzie do komunikacji tekstowej i głosowej skoncentrowanej dla graczy. W ostatnich latach w związku ze wzrostem zainteresowania rozmową z dużą grupą osób jednocześnie, autorzy Discorda udostępnili za darmo wiele funkcjonalności systemu, przebijając pod tym względem konkurencję. Na darmowym Discordzie może połączyć się o wiele więcej osób jednocześnie i bez ograniczeń czasowych, niż na Teamsach stworzonych w tym celu. Między innym z tego powodu Discord zyskał popularność także jako narzędzie do nauki zdalnej.

Powinno się jednak unikać nauki zdalnej na Discordzie. Rozmawiając na Discordzie, korzystamy z nicku, co program promuje na wiele sposobów. Chcąc wspomnieć o kimś w wiadomości na Discordzie z większym prawdopodobieństwem napiszemy „@dudek111 wyślij mi notatki” niż „Adam, wyślij mi notatki”. Tak oznaczona osoba otrzyma w aplikacji powiadomienie. Co jest w tym „niewłaściwego”? Rozmawiamy już nie z kolegami z ławki, lecz z osobami, które tworzą wirtualnie. Z czasem zapomnimy jak Adam miał na imię, skoro częściej zwracamy się do niego Dudek. Bezosobowość nicków stosowanych na czacie, a także stosowanie bezosobowych form w komunikacji, wpływa na postrzeganie tożsamości płciowej swojej i innych (Del-Teso-Craviotto, 2008).

Czaty typu Discord służyły i nadal służą w dużej mierze do komunikacji głosowej w grach. Naukę możemy zaczynać z innym nastawieniem, gdy uruchamiamy program, który kojarzy się nam głównie z grami.

Ingracjacja w sieciach społecznościowych

Użytkownik sieci społecznościowej, jaką jest np. Facebook, na łamach takiego serwisu kreuje wizerunek, który powinien odwzorowywać jego prawdziwe Ja. W odróżnieniu do czatu, czy forum, osoby podejmujące ze sobą interakcje na stronach społecznościowych przeważnie się znają. Facebook umożliwia prowadzenie autopromocji na szeroką skalę. Użytkownicy dzielą się swoimi zainteresowaniami poprzez publikowanie zdjęć i wypowiedzi. Można także uzupełniać swój profil o zainteresowania, czy ciekawe, swoim zdaniem, strony.

Pojęciem związanym z autoprezentacją jest ingracjacja, czyli przymilanie się, pozyskiwanie sympatii innych. Ingracjacja ma większe znaczenie dla kobiet, niż dla mężczyzn. Najczęściej skłonni jesteśmy do stosowania ingracjacji, gdy nawiązujemy, lub utrzymujemy przyjaźnie, lub gdy wchodzimy w interakcję z osobami o wyższym statusie lub stanowisku.

Ingracjacji sprzyja system oceniania treści prezentowanych na sieciach społecznościowych. Obecnie jest on bardzo prosty i ograniczony tylko do pozytywnej pochwały, polegającej na kliknięciu „lubię to” na Facebooku. Poprzez taki system ocen użytkownik ma możliwość wyrażenia głównie swojej akceptacji. Liczba „lajków” w łatwy sposób przekazuje autorowi, jak bardzo inni akceptują jego i to, co umieszcza na swoim profilu. Jedyną możliwością wyrażenia nieprzychylnej opinii jest napisanie jej w komentarzu. Komentarze są podpisane i połączone z profilem ich twórcy, przez co krytykując, ktoś może sam narazić się na nieprzychylne słowa innych, wykona negatywną autoprezentację, co może z jednej strony komuś zaszkodzić, ale także być czyimś celem. Może tak być, ponieważ autoprezentacji możemy dokonywać także poprzez grożenie (co kształtuje wizerunek osoby groźnej). Inne przejawy autoprezentacji, to m.in. autopromocja (wizerunek osoby sprawnej), demonstrowanie doskonałości moralnej (jestem męczennikiem poświęcającym się dla sprawy), lub przeciwnie demonstrowanie słabości i zależności od innych (wymagam opieki, pomocy).

Autoprezentacja w grach komputerowych

Ciekawe pole dla autoprezentacji stanowią gry internetowe. Gracz nawiązuje w nich kontakt z innymi poprzez postać, którą kieruje. Rodzaj autoprezentacji, moim zdaniem, zależy od typu gry internetowej. W grach typu MMORPG, w których duży nacisk kładzie się w rozwój postaci, autoprezentacja dotyczy głównie tej postaci. Gdy mechanika wymaga od graczy współpracy do osiągnięcia celów, w rozmowach pojawiają się przechwałki, odnośnie posiadanych umiejętności, zdobytego ekwipunku, a u innych krytykuje się np. mniejsze od swojego doświadczenie. Gracze nie przejmują się charakterem innych, toteż prezentacja osobowości jest początkowo wyłączona z autoprezentacji.

Interfejs niektórych gier ułatwia powyższy rodzaj autoprezentacji oparty na statystykach kierowanego bohatera. Twórcy gier wprowadzają np. możliwość czatowania w oparciu o szablonowe, zdefiniowane komendy. Rozmowy prowadzone w ten sposób są automatycznie tłumaczone na język gracza. Niektóre możliwe warianty[3] umożliwiają m.in.  przywitanie się na kilka sposobów (świadczenie uprzejmości – ingracjacja), wyzwanie gracza do walki oraz wspominane już opisanie swoich umiejętności (opisywanie siebie – ingracjacja).

Podsumowanie

Autoprezentacja w świecie wirtualnym obecnie niewiele różni się od autoprezentacji w rzeczywistości. W czasie rozmów za pomocą Internetu, podobnie jak w rzeczywistości, osoby podejmujące wzajemną interakcję pragną sprawiać wrażenie sympatycznych, podejmując w tym celu różnego rodzaju zachowania mające znamiona manipulacji[4]. Oba wymiary, wirtualny i rzeczywisty coraz mocniej spajają sieci społecznościowe, czaty i gry. Wszechobecne emotikony dodają do komunikatu dodatkową warstwę, pozwalają komunikować emocje. Popularną metodą są wszelkie zachowania ingracjacyjne, promowane na serwisach społecznościowych.

Bibliografia:

Andrzej Szmajke: Autoprezentacja: formy, style i skuteczność interpersonalna Rozdział 5. Autoprezentacja. (w) Kenrick D.T., Neuberg S.L., Cialdini R.B. (2002) Psychologia Społeczna Rozwiązane tajemnice.  Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Del-Teso-Craviotto, M. (2008). Gender and sexual identity authentication in language use: The case of chat rooms. Discourse Studies, 10(2), 251-270.

Rudy-Muża, M.: Internetowe lustro autoprezentacji. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2011. ISBN: 978-83-7611-791-1 s. 83-95, 123-162.

---

[1] H. Bechar-Isreali, http://jcmc.indiana.edu/vol1/issne2/bechar.html na podst. opracowania Rudy-Muża s. 88

[2] D.F. Witmer, S.L. Katzman, 1997 na podstawie Rudy-Muża s. 91

[3] W oparciu o grę RuneScape http://www.runescape.com/

[4] Rudy-Muża s.151